TÜMÜ
KORONA VİRÜS
DEPRESYON
ANKSİYETE
FİLM-DİZİ ANALİZİ

Bağlanma Stilleri ve İlişkiler

Fidan Majidova
· 06 Haziran, 2021 · 4 dakikada oku

Neden bazılarımız sağlıklı ilişkiler kurabiliyorken bazılarımız kuramaz?

Bazı insanlar güvenin sağlam olduğu, ihtiyaçlarını karşılayabildiği ve daha tatmin edici insan ilişkileri yaşarken, bazı insanlar sürekli kendini mutsuz eden, çelişkili davranan kişileri hayatına alır. İlişkilerimizde yaşadığımız doyum ve memnuniyetin bebeklik yaşantımızda ilk bakım veren ile kurduğumuz bağlanmaya göre şekillenmesi mümkün mü?

Bir bebek doğduğu andan itibaren, kendisinden büyük ve güçlü bir varlığın bakımına ihtiyaç duyar. Doğada, tüm memeli hayvanlarda da görülen bağlanma davranışları evrimsel bir mekanizmadır. Bu, bebeği çevresel tehlikelerden koruyarak hayatta kalma şansını arttırır. Bebekler, ağlama gibi çeşitli davranışlarla ihtiyaçlarına dikkat çekerler ve bakım veren kişi biyolojik olarak bebeğin ihtiyaçlarına yönelik bu sinyallere cevap vermek üzere davranır. Kendini rahat ve güvende hissetmesi bebeğin, çevreyi keşfedebilmesini sağlar. 

"Bağlılık bir insanı diğerine zaman ve mekanı aşarak birleştiren derin ve sürekli bir bağdır" der John Bowlby.

Temelleri bebeklik döneminde atılan anne ya da bakım veren ile kurulan ilişki modelleri bebeğin tüm yaşantısını ve ilişkilerini etkileyecek bağlanma davranışları oluşturmaktadır.

Bağlanma genelde çocukların davranışlarında, bağlılık nesnesine karşı yakın olma arayışıyla kendini gösteriyor. Bağlanma davranışı yetişkinin çocuğun ihtiyaçlarına uygun ve hassas hareket etmeyi kapsar. Bu davranış farklı kültürlerde evrensel karakter taşır.

Annenin bebeği güvende hissettirmesi, değişen fiziksel ve duygusal ihtiyaçlarını doğru yorumlayabilmesi ve karşılık vermesi bebeğin güvenli bağlanmasını sağlar. 

Bağlanma modeli, her birimizin ihtiyaçlarımıza nasıl tepki vereceğini ve bunları nasıl karşılayacağımızı etkiler. 

Bağlanma Stilleri ve İlişkiler Üzerindeki Etkileri

1. Güvenli Bağlanma

Çocukken güvenli bağlanma yaşadıysanız, bakım vereninizden ayrıldığınızda üzülmüş olabilirsiniz, ancak geri döneceğine güveniyordunuz. Bir yetişkin olarak, güvenli ilişkiler kurabilir, savunmasız duyguları ifade edebilir ve başkaları yardım için uzandığında rahatlık sunabilirsiniz. İlişkileriniz uzun süreli olma eğilimindedir ve bir güven temeli üzerine kuruludur. 

Güvenli bir bağlanma stili olan yetişkin bireyler, genellikle kendine güvenir, karşılaştığı sorun ve çatışmaları sağlıklı bir şekilde yönetme, samimiyete yanıt verme becerisine sahiptir.

Güvenli bağlanan bireyler yakın ilişkilerinde kendilerini güvende hisseder, istikrarlı ve daha memnun hissetme eğilimindedir. Tek başlarına olmaktan korkmasalar da, genellikle yakın, anlamlı ilişkiler içinde gelişirler.

2. Kaygılı Bağlanma

Çocukken güvensiz bağlanma, sizi sürekli olarak belirli bir ilişkinin değerini kanıtlama ihtiyacı hisseden bir insan haline getirmiş olabilir. 

Güvensiz bağlanma stilinde olan farklara göre bazı bireylerde yapışkan, bağımlı davranışlar görülürken, bazıları ilişkiden kaçınır ve duygusal bağlar kurmak istemez, kayıtsız davranışlar sergiler.

Örneğin, kaygılı bağlanma modeline sahip kişi, birisine yakınlaşmak ve ihtiyaçlarını karşılamak için her zaman partneri ile birlikte olması ve düzenli olarak güvence alması gerektiğini hisseder. Bu gerçeklik algısını desteklemek için, izole edilmiş ve bağlantı kurması zor birini seçerler. 

3. Kaçınan Bağlanma

Diğer güvensiz bağlanma örneği ise, yakın ilişkilerinizden kopmanıza neden olabilir. Bilinçsizce reddedilmekten korkmanıza rağmen, bir ilişkide kendinizi sürekli olarak uzaklaştırma ihtiyacı hissedebilirsiniz. Ayrıca sıklıkla savunmacı davranabilir ve başkalarına karşı kızgın hissedebilirsiniz. 

Kayıtsız kaçınan bağlanma modeline sahip kişi mesafeli olma eğilimindedir, çünkü, ihtiyaçlarını karşılamanın yolu hiç yokmuş gibi davranması ile mümkündür. Muhtemelen bağımlı davranışlar sergileyen, sahiplenici birisi ile ilişki kurar. 

baglanma-stili

Bağlanma modelimiz güvenli olmadığı sürece çocukluğumuzun travma bağlarını tekrar yarattığımız kişileri hayatımıza alırız.

Bağlanma stili bebeklik sonrasında da gelişmeye ve değişmeye devam edebilir ancak, bir çok insanda bebeklik döneminde oluşan modelin daha etkili olduğu görülmektedir.

Bağlanma stili sadece romantik ilişkileri değil, sosyal ve arkadaşlık ilişkilerimizi, zorluklarla nasıl mücadele ettiğimizi, ilişkilerden beklentilerimizi ve hangi savunma mekanizmalarını daha çok kullandığımızı da etkiler.

Yaşadığımız sorunlar ne olursa olsun, beynimiz yaşam boyu değişmektedir. Bağlanma stilimiz de sonsuza kadar sabit kalmaz. Kendimize ve parterimize karşı merhametli ve empatik davranmak bu süreçte çok önemlidir. 

Bağlanma stilimizden kaynaklanan sorunları farketmek, yaşadığımız güvensizlikleri anlamak, sorumluluk almak ve daha güvenli ilişkiler kurma yolları geliştirmek gerekir.

Bağlanma Bozukluklarından İyileşme

Öncelikle bir yetişkin olarak bağlanma sorunlarından kurtulmak, sorunlarınızın kökenini anlamak ve bu acı verici anılar üzerinde çalışmaya istekli olmanız gerekmektedir. 

Bir terapistle çalışmak, bu yolculuğa başlarken yardımcı olabilir - birçok terapistin bağlanma teorisinde bir geçmişi vardır ve bu sorunları çözmenize  yardımcı olabilir. 

Güvensiz bağlanma stili olan bireyler, çift terapisi ile bu süreci daha etkili bir şekilde dönüştürebilirler.

 

 

Uzman Psikolog Fidan Majidova


 

Fidan Majidova

İlk seansınıza başlamak ister misiniz?

Anlatmak istediğin zaman